Zihinsel Yetersizlik: Etiyoloji, Semptomatoloji ve Klinik Yaklaşım

Zihinsel yetersizlik, bireyin bilişsel ve uyumsal işlevlerinde, gelişimsel dönemde ortaya çıkan bir nörogelişimsel bozukluk olarak tanımlanmaktadır.

Etiyoloji ve Sınıflandırma
Etiyolojisinde; genetik faktörler, prenatal (doğum öncesi), perinatal (doğum sırası) ve postnatal (doğum sonrası) dönemlerde karşılaşılan komplikasyonlar, travmalar ve enfeksiyon hastalıkları gibi çeşitli faktörler rol oynamaktadır. Klinik tablo, şiddetine göre hafif, orta ve ağır olarak derecelendirilmektedir.

Klinik Belirtiler
Zihinsel yetersizliğin erken dönem semptomları, genellikle motor ve bilişsel gelişim basamaklarındaki gecikmelerle kendini göstermektedir. Aileler tarafından gözlemlenebilecek temel bulgular şunlardır:

• Baş tutma gibi temel motor becerilerde gecikme,

• Emme refleksinin yetersiz gelişimi,

• Görsel ve işitsel uyaran takibinde zayıflık,

• Oturma, yürüme ve dil gelişimi gibi alanlarda kronolojik yaşa uygun performans gösterememe.

Önerilen Yaklaşım ve Ayırıcı Tanı
Söz konusu belirtilerin tespit edilmesi durumunda, ailelerin durumu gizleme veya inkar etme gibi savunma mekanizmalarından kaçınarak derhal profesyonel tıbbi ve gelişimsel değerlendirme için başvuru yapmaları tavsiye edilmektedir. Önemle belirtmek gerekir ki, zihinsel yetersizlik, psikiyatrik bozukluklar kategorisinde değerlendirilmemektedir. Ayırıcı tanıda bu iki durumun birbirinden net olarak ayrıştırılması esastır.